Jak poradzić sobie z dentofobią?

Dentofobia, czyli silny lęk przed dentystą i leczeniem stomatologicznym, to powszechny problem, który dotyka osoby w każdym wieku. Prawie połowa Polaków boi się dentysty. Może on objawiać się różnie, od łagodnego zdenerwowania przed wizytą aż po silny paniczny strach uniemożliwiający leczenie. Na szczęście istnieje wiele sposobów na pokonanie dentofobii i odzyskanie kontroli nad zdrowiem jamy ustnej.

Przyczyny dentofobii

Strach przed dentystą może mieć różne podłoża. Najczęściej wiążą się z nim negatywne przeżycia z okresu dzieciństwa, takie jak bolesne zabiegi, brak odpowiedniej komunikacji z lekarzem lub traumatyczne doświadczenia związane z wizytami w gabinecie dentystycznym.

Inne przyczyny dentofobii to lęk przed bólem, który może towarzyszyć zabiegom stomatologicznym. Może występować u pacjentów nawet, jeśli w przeszłości mieli takich doświadczeń z powodu stanu uzębienia. Pacjenci z dentofobią mogą się także bać nieznanych procedur stomatologicznych i ich konsekwencji.

Osoby cierpiące na dentofobię odczuwają paniczny lęk już na brzęk narzędzi dentystycznych, zapach lekarstw czy widok krwi. Strach wiąże się z brakiem poczucia kontroli i bezbronnością w gabinecie stomatologicznym.

Objawy dentofobii

Dentofobia może objawiać się na różne sposoby, zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Należy, obok lęku wysokości, do fobii specyficznych. Do najczęstszych objawów należą silny strach i niepokój przed wizytą u lekarza dentysty. Z powodu panicznego lęku pacjent unika leczenia stomatologicznego, nawet w przypadku poważnych problemów w obrębie jamy ustnej, takich jak ból zęba. Jeśli zjawi się w gabinecie, odczuwa duszność, poci się, pojawia się także drżenie rąk, ból głowy i przyśpieszone bicie serca.

Pacjent, którego problemem jest dentofobia stara się nie patrzeć na narzędzia ani na lekarza stomatologa, niekiedy ogromny problem stanowi nawet otwarcie ust do badania. Należy podkreślić, że w skrajnych przypadkach dentofobia może prowadzić do ataków paniki, a nawet omdleń.

Jak pokonać dentofobię?

Istnieje wiele sposobów na to, jak pokonać strach i odzyskać kontrolę nad zdrowiem jamy ustnej. Kluczowe może być znalezienie odpowiedniego dentysty. Cierpliwy, wyrozumiały i doświadczony w leczeniu pacjenta z dentofobią lekarz poświęci czas na rozmowę o obawach i opracowanie planu na pokonanie strachu, który będzie komfortowy dla pacjenta.

Istnieją także sprawdzone metody terapeutyczne, które pomagają zniwelować negatywne skutki dentofobii. Jedną z najbardziej polecanych jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Podczas CBT psycholog pomaga zidentyfikować i zmienić negatywne myśli i wzorce zachowania, które przyczyniają się do lęku. Ograniczenie lub pozbycie się takiego nastawienia pomaga pokonać strach, dlatego warto wybrać się do specjalisty.

Kolejną techniką terapeutyczną jest desensytyzacja. Polega na stopniowym narażaniu się na bodźce wywołujące lęk. W przypadku dentofobii może to oznaczać oglądanie zdjęć narzędzi dentystycznych, odbycie wizyty u dentysty w celu kontroli w jamie ustnej bez wykonywania zabiegu, a następnie stopniowe przechodzenie do bardziej skomplikowanych zabiegów.

Do powyższych sposobów na paniczny strach przed dentystą warto dodać techniki relaksacyjne i oddechowe, które pozwolą kontrolować stan uzębienia bez obaw. W skrajnych przypadkach sprawdzą się leki przeciwlękowe. Należy pamiętać, żeby nie zażywać ich bez kontroli lekarza.

Nowoczesne metody leczenia dentofobii

Nowoczesna stomatologia ma wiele do zaoferowania pacjentom, którzy mieli przykre doświadczenia w trakcie wizyty u stomatologa. W renomowanych gabinetach nie ma się czego bać. Leczenie może przebiegać komfortowo i bez strachu.

W miarę rozwoju stomatologii pojawiło się coraz więcej bezbolesnych i komfortowych metod leczenia, co może pomóc zmniejszyć lęk przed wizytą u dentysty. Od dawna pacjenci mogą korzystać ze znieczulenia:

• powierzchniowego w formie żelu, kremu lub aerozolu, aplikowanego na śluzówkę jamy ustnej, aby zminimalizować dyskomfort związany z podaniem zastrzyku,
• nasiękowego, powszechnie wykorzystywanego przy leczeniu zębów górnych oraz dolnych siekaczy, podawanego w formie zastrzyku,
• przewodowego, najczęściej stosowanego przy leczeniu zębów dolnych przedtrzonowych i trzonowych,
• komputerowego, alternatywy dla tradycyjnego zastrzyku, pozwalającego na bardzo precyzyjne dawkowanie środka znieczulającego.

Obecnie w gabinecie można zastosować także bardzo nowoczesne formy znieczulenia, na przykład sedację wziewną czy gaz rozweselający. Z powodu panicznego strachu pacjent może być leczony w znieczuleniu ogólnym.

Jak sprawić, żeby dziecko nie bało się dentysty?

Aby pomóc dziecku pokonać strach przed dentystą, można zastosować kilka sprawdzonych metod. Pierwszą z nich jest wizyta adaptacyjna. Pierwsze spotkanie z dentystą powinno być przyjemne i nie wiązać się z żadnymi zabiegami. Należy pozwolić dziecku zapoznać się z gabinetem i sprzętem w bezstresowej atmosferze.

W trakcie wizyt rodzice nie mogą przekazywać dziecku swoich lęków. Nastawienie osób dorosłych zawsze pomaga. O dentyście trzeba mówić w sposób pozytywny, unikając słów takich jak „ból” czy „zastrzyk”. Po wizycie warto udzielić wzmocnienia w postaci nagrody za odwagę.

W domu dziecko może bawić się w dentystę i leczyć swoich rodziców lub innych członków rodziny. Zabawa w stomatologa zmniejszy strach przed nieznanym. Na prawdziwą wizytę najlepiej umówić się w odpowiednim momencie, to znaczy wtedy, kiedy dziecko jest najbardziej wypoczęte i ma dobry nastrój. Dobrze jest pozwolić zabrać do gabinetu ulubioną maskotkę, co może dać poczucie bezpieczeństwa podczas wizyt.

Regularne porady dentysty i budowanie pozytywnych doświadczeń są kluczowe w przełamywaniu dentofobii u dzieci. Podczas wizyt małych pacjentów w gabinecie mogą przebywać opiekunowie. To także pomaga pokonać strach przed dentystą.

Dentofobia to problem dotykający wiele osób, niezależnie od wieku. Przyczyniają się do niego negatywne doświadczenia z przeszłości, takie jak bolesne zabiegi bez znieczulenia, czy obserwacja lęku u bliskich. Objawy mogą być różnorodne, od niestrawności i bólu brzucha, po silny stres i lęk przed wizytą u stomatologa. Kluczowe w pokonywaniu dentofobii jest znalezienie empatycznego dentysty, który zrozumie obawy pacjenta i zapewni komfortowe warunki leczenia. W skrajnych przypadkach warto podjąć leczenie. Warto podjąć ten wysiłek, żeby pokonać strach przed dentystą i cieszyć się zdrowymi zębami.