Plomby zębowe – wszystko, co warto wiedzieć o nowoczesnych wypełnieniach

Wizyta w gabinecie dentystycznym bardzo często kończy się dobrze znanym nam wszystkim zabiegiem – założeniem plomby. To podstawowy sposób na uzupełnienie ubytków w zębie, wynikających najczęściej z rozwoju próchnicy lub mechanicznych uszkodzeń szkliwa. Dzisiejsza stomatologia zachowawcza oferuje szereg nowoczesnych materiałów i metod, które pozwalają na skuteczne leczenie z zachowaniem naturalnego koloru zęba i wysokiej estetyki. W tym artykule przybliżymy, jakie są rodzaje plomb, ich zastosowanie oraz czym różni się plomba światłoutwardzalna od tradycyjnych plomb amalgamatowych.
Czym są plomby i dlaczego są tak ważne?
Plomby to wypełnienia stosowane w celu rekonstrukcji tkanek zęba, które zostały zniszczone przez próchnicę, uraz lub inny czynnik zewnętrzny. Po usunięciu zmienionej chorobowo tkanki dentysta umieszcza odpowiedni materiał w ubytku, aby przywrócić zębowi prawidłowy kształt, funkcję oraz estetykę. Odpowiednio dobrana plomba chroni przed dalszym uszkodzeniem, a także zapobiega namnażaniu bakterii w miejscu, które mogłoby stać się ogniskiem nowego zakażenia.
Współczesne wypełnienia są na tyle zaawansowane technologicznie, że mogą z powodzeniem imitować wygląd i strukturę naturalnego szkliwa, są trwałe, odporne na żucie, i – co ważne – praktycznie niewidoczne w jamie ustnej.
Rodzaje plomb – kompozytowe, amalgamatowe i inne
Do najczęściej stosowanych wypełnień zaliczamy:
1. Wypełnienia kompozytowe (tzw. białe plomby)
To najpopularniejszy wybór w nowoczesnych gabinetach stomatologicznych. Ich największą zaletą jest estetyka – mogą być dopasowane do koloru zębów, dzięki czemu są praktycznie niewidoczne. Stosuje się je zarówno w przednich, jak i tylnych zębach. Są trwałe, odporne na ścieranie i dobrze przylegają do tkanki zęba, co minimalizuje ryzyko wtórnej próchnicy. Wypełnienie światłoutwardzalne jest utwardzane lampą polimeryzacyjną, co umożliwia precyzyjne modelowanie. Jest to niewątpliwą zaletą, aby uzyskać białe plomby.
2. Plomby amalgamatowe
Choć dziś spotykane coraz rzadziej, były przez dekady powszechnie stosowane. Składają się z mieszaniny metali, m.in. rtęci, srebra i cyny. Są wyjątkowo trwałe i tanie, ale ich estetyka pozostawia wiele do życzenia – mają ciemny kolor, przez co są widoczne w jamie ustnej. Obecnie zastępowane są bardziej estetycznymi i bezpieczniejszymi materiałami.
3. Inlaye, onlaye i korony protetyczne
W przypadku rozległych ubytków, które nie mogą być wypełnione klasyczną plombą, stosuje się tzw. inlaye i onlaye – wkłady i nakłady wykonywane indywidualnie w laboratorium. Alternatywą są korony protetyczne, które całkowicie pokrywają zniszczoną koronę zęba. Takie rozwiązania zapewniają doskonałe dopasowanie i trwałość, szczególnie w przypadku zębów mocno uszkodzonych lub po leczeniu kanałowym.
Jak przebiega wypełnianie ubytku?
Zabieg założenia plomby zazwyczaj przebiega w kilku etapach:
- Usunięcie próchnicy – za pomocą wiertła dentysta oczyszcza ubytki i eliminuje zainfekowane tkanki zęba.
- Przygotowanie miejsca pod wypełnienie – zależnie od rodzaju materiału, powierzchnia zęba jest wytrawiana lub odpowiednio formowana.
- Aplikacja materiału wypełniającego – takiego jak wypełnienie światłoutwardzalne.
- Modelowanie i utwardzanie – plomba jest formowana tak, by odpowiadała naturalnej budowie zęba i utwardzana światłem lub inną metodą.
- Dopasowanie i polerowanie – końcowe szlifowanie zapewnia wygodę podczas jedzenia i mówienia.
Plomby a dalsza higiena jamy ustnej
Choć plomby skutecznie zabezpieczają ząb, nie oznacza to, że można zrezygnować z regularnej higieny. Wręcz przeciwnie – niedokładne czyszczenie zębów, zwłaszcza w okolicach wypełnień, może prowadzić do rozwoju próchnicy wtórnej. Dlatego ważne jest, aby, szczotkować zęby przynajmniej 2 razy dziennie, używać nici dentystycznej lub irygatora do przestrzeni międzyzębowych, regularnie odwiedzać gabinet stomatologiczny w celu kontroli stanu zębów i wypełnień.
Kiedy wymienić plombę?
Choć współczesne materiały kompozytowe są bardzo trwałe, z czasem mogą się ścierać, przebarwiać lub odspajać. Zdarza się też, że dochodzi do mikroszczelin między zębem a wypełnieniem, co stwarza ryzyko ponownej infekcji. Objawy, które powinny skłonić do wizyty u dentysty, to m.in.:
- Uczucie nierówności lub ostrej krawędzi w zębie,
- Ból lub nadwrażliwość podczas jedzenia,
- Zauważalne przebarwienia wokół plomby.
Nowoczesne plomby – coś więcej niż tylko wypełnienia kompozytowe
Dzisiejsze plomby to zaawansowane technologicznie rozwiązania, które pozwalają nie tylko odbudować uszkodzony ząb, ale także zadbać o jego estetykę i funkcjonalność. Właściwy dobór materiałów kompozytowych, precyzja wykonania oraz świadomość pacjenta w zakresie higieny i profilaktyki sprawiają, że współczesna stomatologia zachowawcza staje się coraz bardziej skuteczna, komfortowa i przyjazna. Dzięki plombom kompozytowym można cieszyć się zdrowym, pięknym uśmiechem przez wiele lat – bez kompromisów.